SKOLYOZ VE ÜÇ BOYUTLU TEDAVİSİ
Skolyoz Nedir?
Sağlıklı bir omurgaya arkadan bakıldığında düz bir hat şeklinde uzanır. Skolyoz omurganın boyun, sırt ve bel bölgesinde görülen yana doğru eğriliğidir. SRS(Skolyoz Araştırma Derneği)’ e göre 10° den büyük eğrilikler skolyoz olarak isimlendirilir. Skolyoz bir veya birkaç bölgede görülebilir. Tek, çift veya üçlü eğrilikler gelişebilir.
Skolyozun Görülme Sıklığı
Ülkemizde yapılan araştırmalarda %1,5 oranında skolyoz saptanmıştır.
Skolyoz 0-3 yaş aralığında daha çok erkeklerde, 4-9 yaş aralığında erkeklerde ve kızlar eşit oranda, 9 yaşından sonra kız çocuklarında erkek çocuklarından daha sık görülür. Çünkü kızlar daha erken ve daha hızlı bir büyüme gösterirler. Ayrıca erkek çocuklarına göre daha zayıf bir kemik yapısına sahiptirler.
Skolyozun Nedenleri
-Genetik yatkınlık: Ailesinde skolyoz hastası olanlar skolyoza daha yatkındırlar.
-Kas ve sinir hastalıkları: Omurgayı saran kaslarda kuvvet dengesizliği oldugu için skolyoza sebep olabilir.
-Doğuştan gelen omurga ve yumuşak doku anomalileri
-Omurgada oluşan asimetrik yüklenmeler
Bunlarla birlikte skolyozlu hastaların yaklaşık %80′ inin sebebi bilinmemektedir.
Skolyozun Belirtileri
-Omuz seviyelerindeki eşitsizlik
-Bir kürek kemiğinin daha belirgin olması
-Kalça seviyelerinin eşitsizliği
-Bir bacağın daha uzun görünmesi
-Sırtın yana doğru eğik durması
-Bel kıvrımlarının asimetrisi
-Giysilerin vücuda tam oturmaması
-Boynun bir tarafa eğik durması
-Öne doğru eğilince sırtın bir tarafındaki kabarıntı
-Göğüs kafesinin asimetrik duruşu
-Nadiren de olsa sırtta oluşan ağrı
Skolyoz tanısı röntgen filmi ile konur. Cobb denilen özel bir yöntemle skolyozun derecesi ölçülür. 25 dereceye kadar olan eğrilikler yalnızca egzersizle tedavi edilir. 25 ile 45 derece arası eğriliklerde egzersiz ve korse tedavisi uygulanır. 45 derece ve daha büyük eğrilikler ameliyat gerektirir.
Skolyozda Ağrı
Skolyozun ileri döneminde deformitenin artması ve çevre dokuların etkilenmesi, kas zayıflığı ve yorgunluğa bağlı gelişebilir. Skolyozun erken döneminde ağrı çok sık görülen bir bulgu değildir.
Skolyozun Tedavisi
Skolyoz için üç boyutlu bir tedavi yöntemi olan Schroth tedavisi, 1921 yılında Almanya’ da geliştirilmiştir. Bu yöntemde amaç; eğriliği düzeltmek, vücut farkındalığını arttırmak, günlük yaşam aktivitelerinde duruşu düzeltmek ve skolyozun ilerlemesini durdurmaktır.
Schroth üç boyutlu skolyoz tedavisi; düzeltici omuz ve kalça hareketlerini, elongasyon dediğimiz uzatma hareketini, düzeltici solunumu,duruşu düzeltmeyi ve günlük yaşam aktivitelerini düzenlemeyi içerir.
Schroth yöntemi skolyoz tedavisinde dünya çapında kanıtlanmış en etkili yöntemdir.
Schroth üç boyutlu skolyoz tedavisi bu konuda eğitim alan fizyoterapist tarafından uygulanmalıdır.
Schroth prensibine göre skolyozlu hastalar kapsamlı bir değerlendirmeye alınır. Eğriliklerinin çeşidine göre terapistin uyguladığı omurgayı hareketlendirici egzersizler ve düzeltici hareketler ile tedavi programlanır. Bu yöntem hastanın egzersizlerini gün içinde düzenli olarak uygulamasını gerektirir.
Tedaviye dahil edilen hastaların çoğunda 2-3 haftalık bir programda dahi duruşlarında anlamlı farklar elde edilir. Bu fark hastaları egzersizlerini sürdürmeleri konusunda motive eder.
Hastanın tedavi programına egzersiz tedavisi ile birlikte korse tedavisi dahil edilmesi gerekirse en kısa zamanda protez ortez teknikerine yönlendirilmelidir.
Çevrenize dikkatli bakın. Eğri oturan çocuklar, ders çalışırken masaya gömülerek çalışan öğrenciler, kıyafetlerinin üzerine oturmadığından yakınanlar, arka ceplerindeki cüzdanla oturan erkekler ve daha niceleri skolyoz için risk altında. Çevrenizde bu tarz kişiler varsa en kısa zamanda bir fizik tedavi hekimine muayene olunmalı ve gerekli görülürse Schroth terapistine yönlendirilmelidir.
Sağlıklı günler dilerim.
Fizyoterapist Eyşan Vera Turcan
Schroth Terapisti
Özel Akademi Meram Hastanesi