İDRAR KAÇIRMA PROBLEMLERİ

İdrar kaçırma Problemleri

Normal bir mesanenin (idrar torbası), iki ana işlevi vardır. Bunlar idrarı depolamak ve istenildiği zamanda depolanmış idrarı boşaltmaktır. İdrarın istemsiz bir şekilde dışarı çıkması “İnkontinans” ya da İdrar kaçırma olarak adlandırılır.

 

İdrar kaçırmanın nedenleri nelerdir?

KRONİK  İDRAR KAÇIRMA TİPLERİ

Oluş şekline ve belirtilerine göre beş grupta değerlendirilmektedir.

Sıkışma Tipi İdrar Kaçırma (İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık): En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan, idrar torbasının (mesanenin) aşırı kasılmaları sonucu kişide engellenemez bir idrar yapma isteği ve sıkışma hissi oluşur. Kişi idrarını tutamaz ve tuvalete yetişene kadar istemeden idrarını kaçırır.

Bu kişilerde belirti olarak sıkışma, gün içerisinde 8 ve daha fazla idrara çıkma, gece idrara kalkma ve istemsiz idrar kaçırma vardır. İleri yaş, şeker hastalığı, aşırı kilolu olma ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları sıkışma tipi idrar kaçırma için risk faktörleridir. Genellikle su sesi duyulduğunda, el yıkama sırasında, sıvı gıdalar alındığında, idrar yapma ertelendiğinde, soğuk havalarda dolaşıldığında ve çarşıdan eve gelindiğinde dış kapıyı açarken tetiklenmektedir. Mesane erken ve istemsiz kasıldığı için ciddi sıkışma hissine rağmen, tuvalete yetişilse bile, yapılan idrar bir çay bardağını geçmemektedir.

İdrar kaçırma ve ne zaman olacağının bilinmemesi sonucu, bu hastalarda her an idrar kaçırabilme endişesi oluşmakta ve sonucunda psikolojik problemler ile karşı karşıya kalınabilmektedir.

Stres Tip İdrar Kaçırma: ikinci sık karşılaşılan idrar kaçırma tipidir. Karın içi basıncın ani artması, mesane boynunun ve idrar çıkış yolunun sarkması, idrar tutmamızı sağlayan kasların zayıflaması nedeniyle olmaktadır. Genellikle  menopoza girmiş bayanları etkilemektedir. Çok doğum yapmış olmak, aşırı kilolu olmak, alt karın bölgesinden ameliyat olmuş olmak (kadın-doğum, idrar yolları ve kalın bağırsaklarla ilgili) riski arttırmaktadır. Öksürme, hapşırma, eşya kaldırma, gülme, koşma ve hareket ile kolay ortaya çıkması karakteristiktir.

Taşma Tipi İdrar Kaçırma (Üretra tıkanıklığı ve idrar torbası kas aktivitesinde zayıflık): Mesane çıkış yolunun tıkanması ve mesane kasılmalarının bozukluğu nedeniyle ortaya çıkmaktadır. İdrar torbası idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Mesane sürekli dolu olsa da sıkışma hissi ara ara hissedilir. Dolayısıyla dolu mesane kapasitesinin sık sık aşılması sonucu taşma şeklinde ortaya çıkan idrar kaçırma görülür. Hastalar sık aralıklarla idrara çıkma ihtiyacı hissederler. İdrar yaparken zorlanma, bekleme, damlama, idrar tazyikinin azalması ve idrar sonrası damla damla idrar gelmesi taşma tipi idrar kaçırmayı düşündürebilir.

Fonksiyonel Tip İdrar Kaçırma: Hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler. Kişilerin kontrolleri dışında zamanında tuvalete ulaşamamasına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. Depresyon, demans (bunama), hareket kısıtlılığı ve bazı ilaçlar gibi nedenlerle normal olgularda da fonksiyonel idrar kaçırma gelişebilmektedir. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler.

Karışık Tip İdrar Kaçırma: İki ya da daha fazla üriner inkontinans tipinin birlikte görüldüğü durumdur. Stres ve sıkışma tipi idrar kaçırma birlikteliği en sık görülen formdur.

İDRAR KAÇIRMANIN ÖNLENMESİNE YÖNELİK DAVRANIŞ VE ALIŞKANLIK DEĞİŞİKLİKLERİ

Beslenme:

-Kola, kahve, çay gibi kafeinli  içecekler, çikolata ve akşam alınan sıvı idrar kaçırmayı tetikleyebileceği için kısıtlamalar yapılması konusunda  bireyler eğitilmelidir.

-İdrar kaçıran bireylerde kabızlık, tetikleyici etmen olabileceğinden kabızlığın önlenmesi için diğer sağlık sorunları nedeniyle olabilecek kısıtlamalar dikkate alınarak bol sıvı alımı konusunda birey    cesaretlendirilmelidir.

-Kabızlığın önlenmesi için lifli besinlerin alınması sağlanmalıdır.

-Obezite, kronik karın içi basınç artışına neden olduğundan kilo verilmesi idrar kaçırmada azalma veya iyileşme sağlayabilir.

İdrar torbası ve mesane eğitimi

Mesane ve pelvik kasları güçlendirici egzersizler tavsiye edilir.

İdrar kaçırma bilinenin aksine tedavi edilebilir bir sendromdur!

Hadiye YILMAZ

Fizyoterapist

Özel Akademi Meram Hastanesi